HẠCH NÁCH KHÔNG ĐIỂN HÌNH: THÁCH THỨC TRONG CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT

Hạch nách không điển hình có thể là một thách thức trong quá trình chẩn đoán, đặc biệt khi hạch có kích thước lớn, tăng dần theo thời gian, tạo thành chùm và xuất hiện những đặc điểm bất thường trên siêu âm. Những biểu hiện này có thể gặp trong các tình trạng viêm mạn tính lành tính, nhưng cũng cần được phân biệt với các bệnh lý tăng sinh lympho hoặc ác tính.

Một trường hợp bệnh nhân nam 43 tuổi tại Viện Giáp Vú Gan là ví dụ điển hình cho tình huống này.

Hạch nách to, tăng dần kích thước khiến bệnh nhân lo lắng

Bệnh nhân nam, 43 tuổi, tự phát hiện một khối cứng chắc tại vùng nách phải. Khối tăng dần kích thước theo thời gian khiến bệnh nhân lo lắng và quyết định đến Viện Giáp Vú Gan để kiểm tra.

Qua khai thác bệnh sử, bệnh nhân không có tiền sử bệnh lý ác tính, không ghi nhận tiền căn lao hoặc các hội chứng nhiễm trùng mạn tính toàn thân.

Trong thực hành lâm sàng, một khối hạch vùng nách kéo dài và có xu hướng tăng kích thước cần được đánh giá đầy đủ. Không phải mọi trường hợp hạch to đều là ung thư, nhưng cũng không nên chủ quan khi hạch có những đặc điểm bất thường.

Hình ảnh siêu âm hạch nách không điển hình

Kết quả siêu âm ghi nhận chùm hạch nách giảm âm, không rõ rốn hạch, kích thước các hạch lớn khoảng 10–35 mm.

Đáng chú ý, các hạch có xu hướng liên kết thành chùm và kích thước tương đối lớn. Đây là những đặc điểm cần được đặt trong mối tương quan với triệu chứng lâm sàng, diễn tiến của tổn thương và kết quả mô bệnh học.

Sinh thiết một hạch đại diện ban đầu cho kết quả viêm kinh niên.

Tuy nhiên, kết quả này chưa thể giải thích hoàn toàn sự tương đồng giữa biểu hiện lâm sàng và hình ảnh học. Chính vì vậy, các bác sĩ không lựa chọn cách tiếp cận chủ quan mà tiếp tục đánh giá nguy cơ và đặt ra yêu cầu chẩn đoán phân biệt hạch nách.

Vì sao hạch viêm vẫn cần được chẩn đoán phân biệt?

Hạch lympho có thể tăng kích thước do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có các bệnh lý viêm, nhiễm trùng, bệnh lý tăng sinh lympho và ung thư.

Đặc biệt, một số trường hợp hạch nách bất thường có thể biểu hiện không điển hình trên hình ảnh học. Khi hạch lớn, mất hoặc không rõ cấu trúc rốn hạch, giảm âm hoặc tạo thành chùm, bác sĩ cần xem xét toàn bộ dữ kiện thay vì chỉ dựa vào một kết quả xét nghiệm đơn lẻ.

Trong trường hợp này, các bác sĩ cần loại trừ những bệnh lý hiếm gặp hoặc ác tính có thể có biểu hiện tương tự, chẳng hạn như bệnh Castleman hoặc lymphoma.

Điều đó không có nghĩa những bệnh lý này đã được xác định ở bệnh nhân, mà là chúng nằm trong nhóm chẩn đoán cần được cân nhắc khi hình ảnh lâm sàng và cận lâm sàng chưa hoàn toàn phù hợp.

Xem thêm: Case 240 – Bệnh Castleman

Phẫu thuật bóc tách trọn chùm hạch để xác định chẩn đoán

Trước tình trạng chùm hạch liên kết, kích thước lớn và kết quả sinh thiết ban đầu chưa giải thích đầy đủ đặc điểm tổn thương, các bác sĩ Viện Giáp Vú Gan quyết định phẫu thuật bóc tách toàn bộ chùm hạch nhằm có bệnh phẩm đầy đủ hơn cho việc đánh giá giải phẫu bệnh.

Trong quá trình phẫu thuật, ê-kíp tiến hành phẫu tích tỉ mỉ và lấy trọn chùm hạch.

Khối hạch lớn nhất có kích thước khoảng 4 cm, kèm theo nhiều hạch nhỏ có kích thước khoảng 0,5–2 cm.

Quá trình phẫu tích chú trọng bảo tồn an toàn các cấu trúc quan trọng tại vùng nách, bao gồm bó mạch và thần kinh, nhằm hạn chế nguy cơ tổn thương trong quá trình can thiệp.

Kết quả giải phẫu bệnh: Không phát hiện tế bào ác tính

Kết quả giải phẫu bệnh sau khi lấy trọn chùm hạch đã mang lại một kết quả đáng mừng.

Bệnh phẩm ghi nhận:

Hạch viêm tăng sản nang / mô xơ viêm mạn tính.

Đặc biệt, không phát hiện tế bào ác tính.

Như vậy, tổn thương cuối cùng được xác định là tình trạng viêm và tăng sản hạch lành tính, thay vì bệnh lý ác tính như những chẩn đoán cần được loại trừ trước đó.

Hạch viêm lành tính vẫn có thể có hình ảnh dễ gây lo lắng

Trường hợp này cho thấy một điểm quan trọng trong chẩn đoán các tổn thương hạch:

Không phải hạch to hoặc có hình ảnh bất thường trên siêu âm đều đồng nghĩa với ung thư.

Một số tổn thương viêm mạn tính lành tính có thể tăng kích thước đáng kể, thay đổi cấu trúc và tạo thành chùm hạch, khiến hình ảnh trở nên khó phân biệt với một số bệnh lý khác.

Ngược lại, việc một tổn thương được đánh giá là viêm trên sinh thiết ban đầu cũng không nên khiến người bệnh hoặc bác sĩ bỏ qua những dấu hiệu lâm sàng và hình ảnh học chưa phù hợp.

Do đó, chẩn đoán cần dựa trên sự kết hợp giữa thăm khám lâm sàng, siêu âm, xét nghiệm mô bệnh học và diễn tiến của tổn thương.

Vai trò của việc lấy trọn chùm hạch trong những trường hợp nghi ngờ

Trong những trường hợp hạch có biểu hiện không điển hình và kết quả sinh thiết ban đầu chưa giải thích đầy đủ tổn thương, việc lấy bệnh phẩm phù hợp có thể đóng vai trò quan trọng trong quá trình xác định chẩn đoán.

1. Chẩn đoán chính xác hơn

Lấy trọn chùm hạch giúp bác sĩ giải phẫu bệnh có được mẫu bệnh phẩm đầy đủ hơn để đánh giá cấu trúc hạch và những thay đổi mô học.

Điều này có ý nghĩa trong những trường hợp tổn thương không đồng nhất hoặc kết quả sinh thiết một phần chưa phản ánh đầy đủ toàn bộ bệnh lý.

2. Loại trừ những bệnh lý cần quan tâm

Khi hình ảnh lâm sàng và siêu âm có những đặc điểm bất thường, đánh giá toàn bộ bệnh phẩm có thể giúp bác sĩ có thêm cơ sở để loại trừ hoặc xác định các bệnh lý tăng sinh lympho và những nguyên nhân khác.

3. Loại bỏ hoàn toàn khối tổn thương

Bên cạnh giá trị chẩn đoán, phẫu thuật bóc tách trọn chùm hạch còn giúp loại bỏ khối tổn thương tại vùng nách, đặc biệt trong trường hợp khối có kích thước lớn hoặc gây khó chịu cho người bệnh.

Khi nào hạch nách to cần được kiểm tra?

Không phải mọi trường hợp xuất hiện hạch nách đều đáng lo ngại. Hạch có thể phản ứng tạm thời do nhiều nguyên nhân khác nhau.

Tuy nhiên, người bệnh nên đi khám khi nhận thấy:

• Hạch tăng dần kích thước theo thời gian.
• Hạch tồn tại kéo dài và không có xu hướng giảm.
• Hạch có kích thước lớn hoặc xuất hiện nhiều hạch tạo thành chùm.
• Hạch có đặc điểm bất thường trên siêu âm.
• Xuất hiện nhiều hạch ở những vị trí khác nhau.
• Có các triệu chứng bất thường đi kèm.

Việc đánh giá sớm giúp bác sĩ xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp theo dõi hoặc điều trị phù hợp.

Bài học từ ca hạch nách không điển hình

Trường hợp bệnh nhân nam 43 tuổi là một ví dụ cho thấy hạch viêm lành tính đôi khi có thể biểu hiện dưới hình ảnh khiến người bệnh và bác sĩ lo ngại về bệnh lý ác tính.

Điểm quan trọng không nằm ở việc “hạch to là ung thư”, mà ở quá trình chẩn đoán phân biệt một cách thận trọng.

Trong trường hợp này, sinh thiết ban đầu cho kết quả viêm kinh niên. Tuy nhiên, trước những đặc điểm chưa điển hình của chùm hạch, các bác sĩ tiếp tục đánh giá và thực hiện phẫu thuật bóc tách trọn tổn thương. Kết quả giải phẫu bệnh cuối cùng xác nhận hạch viêm tăng sản nang và mô xơ viêm mạn tính, không phát hiện tế bào ác tính.

Đây cũng là lý do người bệnh khi phát hiện hạch nách bất thường không nên tự chẩn đoán hoặc quá lo lắng, mà cần được thăm khám và đánh giá bởi bác sĩ chuyên khoa.

Thông điệp dành cho người bệnh

Hạch nách to không đồng nghĩa với ung thư, nhưng hạch nách có đặc điểm bất thường cần được đánh giá đúng và đầy đủ.

Khi kết quả lâm sàng, hình ảnh học và mô bệnh học chưa hoàn toàn tương đồng, bác sĩ có thể cần thực hiện thêm các bước đánh giá để tìm ra nguyên nhân chính xác.

Chẩn đoán đúng không chỉ giúp loại trừ những bệnh lý nguy hiểm, mà còn giúp người bệnh tránh tâm lý lo lắng kéo dài khi tổn thương thực tế lành tính.

Nếu phát hiện khối bất thường tại vùng nách, người bệnh nên chủ động thăm khám thay vì tự theo dõi kéo dài hoặc tự suy đoán nguyên nhân.