Dành cho bác sĩ, Ca lâm sàng, Thư viện lâm sàng
CASE 608: KHỐI ÁP XE VÚ KÍCH THƯỚC LỚN 87MM DO TẮC SỮA, DỄ NHẦM VỚI U VÚ
Chuyên môn: BS. Lê Lý Trọng Hưng
Biên soạn: BS. Nguyễn Hoàng Anh Thư
Áp xe vú khi cho con bú có thể hình thành khi tình trạng ứ đọng sữa kéo dài kết hợp với nhiễm khuẩn, tạo thành ổ viêm chứa dịch bên trong mô vú. Tổn thương đôi khi phát triển thành khối kích thước lớn, dễ nhầm lẫn với các dạng u vú. Case 608 ghi nhận trường hợp bệnh nhân nữ 30 tuổi xuất hiện khối áp xe vú phải kích thước 87 x 45 mm, được điều trị bằng phương pháp súc rửa ổ áp xe kết hợp kháng sinh và đáp ứng tốt sau 3 ngày.
Tình huống lâm sàng
Bệnh nhân nữ sinh năm 1996, đang cho con bú tháng thứ 11. Trong quá trình cho con bú, bệnh nhân thường bị tắc tia sữa. Sau khi massage vú, tình trạng có cải thiện. Một tuần gần đây, bệnh nhân sờ thấy khối rất to ở vú phải, không sốt, đau nhẹ. Bệnh nhân đến khám tại phòng khám gần nhà, được chẩn đoán u vú phải, làm xét nghiệm máu và sinh thiết kim nhỏ, đồng thời được chỉ định phẫu thuật lấy bướu. Lo lắng về tình trạng bệnh, bệnh nhân đến Viện Giáp Vú Gan theo lời giới thiệu của người quen.
Khám lâm sàng và cận lâm sàng
- Khám lâm sàng: Vú phải to hơn vú trái. Tại vị trí ¼ trên trong vú phải có một khối kích thước rất lớn, sờ chắc. Da vú quanh vùng tổn thương không đỏ nhưng ấm hơn vùng lân cận.
- Siêu âm vú: Tại vị trí ¼ trên trong vú phải có khối echo dày không đồng nhất, giới hạn rõ, vỏ bao dày, kích thước khoảng 87 x 45 mm. Tăng sinh mạch máu nhẹ quanh vỏ bao, mô vú xung quanh tổn thương có echo dày dạng viêm.
- Xét nghiệm công thức máu: Bạch cầu tăng cao 12,4 × 10⁹/L.
- Kết quả sinh thiết kim nhỏ tại phòng khám khác: Nghĩ đến u nhầy vú phải.
Chẩn đoán lâm sàng: Khối áp xe vú phải kích thước lớn do tắc sữa.
Xử trí: Súc rửa ổ áp xe và điều trị kháng sinh.
Dịch hút từ tổn thương vú phải có màu trắng đục, rất sệt giống phô mai, lượng nhiều, khoảng 80 ml.
NHS – Breast abscess: Triệu chứng, chẩn đoán và điều trị áp xe vú.
Biện luận
- Khối tổn thương vú phải có kích thước rất lớn nhưng chỉ xuất hiện trong khoảng một tuần, nghĩ nhiều đến tổn thương lành tính. Bệnh nhân đang cho con bú và có tiền sử nhiều lần bị tắc tia sữa.
- Hình ảnh siêu âm gợi ý tổn thương lành tính. Kết hợp với biểu hiện lâm sàng và tình trạng bạch cầu tăng, hướng đến khối tổn thương viêm ở vú.
- Dịch hút từ tổn thương có dạng sữa cô đặc, phù hợp với hình ảnh khối có hồi âm dày trên siêu âm.
Sau 3 ngày súc rửa ổ áp xe kết hợp điều trị thuốc, tổn thương đáp ứng rất tốt: ổ áp xe xẹp, chỉ còn hình ảnh mô viêm xơ.
Take-home message
- Áp xe vú trong giai đoạn cho con bú là tình trạng viêm nhiễm khiến mô vú sưng đau và tích tụ mủ, thường gặp nhất do tắc tia sữa kết hợp với vi khuẩn.
- Lâm sàng và hình ảnh siêu âm áp xe vú khá đa dạng, tùy thuộc vào diễn tiến và mức độ lan rộng của khối viêm.
- Áp xe vú nên được phát hiện sớm và điều trị kịp thời, giúp hạn chế tái phát và các biến chứng nghiêm trọng như hoại tử mô vú, nhiễm trùng huyết.
