Bướu tương bào ở xương sườn là một bệnh lý hiếm gặp, thường có biểu hiện lâm sàng không điển hình nên dễ bị bỏ sót trong giai đoạn đầu. Nhiều người bệnh chỉ có triệu chứng đau âm ỉ hoặc đau khu trú kéo dài, trong khi các xét nghiệm ban đầu như X-quang có thể chưa phát hiện được bất thường. Vì vậy, việc kết hợp thăm khám lâm sàng với các phương pháp chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu đóng vai trò rất quan trọng trong việc phát hiện sớm bệnh.
Tình huống lâm sàng
Bệnh nhân nữ, sinh năm 1970, đau nhói vùng lưng trên bên trái khoảng 5 tháng, cơn đau kéo dài và không giảm. Bệnh nhân đã đi khám nhiều nơi, chụp X-quang phổi nhiều lần nhưng không ghi nhận bất thường.
Do lo lắng, bệnh nhân đăng ký chụp CT ngực có thuốc cản quang. Kết quả cho thấy tổn thương nằm ở cung sau xương sườn 3 bên trái và được bác sĩ tuyến trước giới thiệu đến Viện Giáp Vú Gan để tiếp tục đánh giá.
Khám lâm sàng
- Không sờ thấy rõ khối tại vị trí tổn thương quan sát trên CT ngực.
- Bệnh nhân đau khi ấn vào vùng tổn thương.
Chẩn đoán hình ảnh
1. X-quang phổi tuyến trước
- Cung sau xương sườn 3 bên trái có bờ xương kém đều so với các xương lân cận.
Hình ảnh X-quang phổi tuyến trước
2. Kết quả siêu âm
- Cung sau xương sườn 3 bên trái có cấu trúc echo rất kém.
- Bờ đều, giới hạn rõ.
- Có hình ảnh tăng sinh mạch máu.
- Kích thước khoảng 50 × 38 × 30 mm.
Kết luận: U cung sau xương sườn 3 bên trái, nghĩ nhiều đến K xương.
Hình ảnh siêu âm tại Viện Giáp Vú Gan
3. CT ngực có thuốc cản quang
- Cung sau xương sườn 3 bên trái có khối đậm độ mô mềm.
- Khối làm mất cấu trúc xương.
- Chèn ép nhu mô phổi cạnh bên.
Hình ảnh CT ngực
Xử trí ban đầu
Bệnh nhân được chỉ định sinh thiết kim lớn nhằm xác định bản chất của khối tổn thương.
Kết quả giải phẫu bệnh sau sinh thiết kim lớn
Hình ảnh kết quả giải phẫu bệnh sinh thiết kim lớn
Bàn luận: Bướu tương bào ở xương sườn là gì?
Bướu tương bào ở xương (thường là U tương bào xương đơn độc – Solitary Plasmacytoma of Bone) là sự tăng sinh đơn dòng của tương bào tại một vị trí xương duy nhất.
- Điều trị tiêu chuẩn là xạ trị vùng tổn thương nhằm tiêu diệt khối u.
- Có thể kết hợp phẫu thuật nếu cần ổn định cấu trúc xương.
- Tiên lượng tại chỗ tương đối tốt, tuy nhiên khoảng 50% trường hợp có thể tiến triển thành đa u tủy (Multiple Myeloma) trong vòng 3–5 năm.
Hướng điều trị
- Đánh giá toàn diện hệ xương, kết hợp xét nghiệm máu và các phương tiện chẩn đoán hình ảnh như MRI hoặc PET/CT để xác định có tiến triển toàn thân hay không.
- Nếu chỉ có khối u đơn độc tại cung sau xương sườn 3, bệnh nhân sẽ được xạ trị nhằm triệt tiêu khối u.
Take Home Message
- Ung thư có thể xuất hiện ở bất kỳ cơ quan nào trong cơ thể.
- Người bệnh không nên chủ quan và bỏ qua bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào của cơ thể, vì đó có thể là biểu hiện rất sớm của tổn thương ung thư.
- Khám sức khỏe định kỳ tại cơ sở y tế uy tín là chìa khóa giúp phát hiện sớm và điều trị hiệu quả các bệnh lý ung bướu.
