Chuyên môn: BS. Lê Lý Trọng Hưng
Biên soạn: BS. Nguyễn Lan Thư
1. Bệnh cảnh và đặc điểm chẩn đoán hình ảnh
▪ Bệnh cảnh: Bệnh nhân nam, 27 tuổi (sinh năm 1999), quê quán tỉnh Quảng Ngãi, đến khám vì tự sờ thấy vùng cổ sưng to, xuất hiện các khối hạch vùng trên đòn hai bên. ▪ Siêu âm vùng cổ và hạch: – B-mode (2D) & Doppler màu: • Tuyến giáp: Không to, bờ đều, chủ mô đồng nhất, không tăng sinh mạch máu bất thường. Thùy tháp không ghi nhận tổn thương. • Tuyến mang tai và tuyến dưới hàm hai bên: Hình thái và cấu trúc hồi âm trong giới hạn bình thường. • Hạch trên đòn hai bên: Ghi nhận nhiều cấu trúc hạch echo kém, mất cấu trúc rốn hạch bình thường, kích thước dao động từ 5–12 mm, kèm theo vùng thâm nhiễm nhu mô mềm xung quanh khá rõ.
• Bó mạch cảnh hai bên: Động mạch cảnh không giãn, không phình, không ghi nhận mảng xơ vữa. Tĩnh mạch cảnh không giãn, không huyết khối, không thuyên tắc.
– Kết luận siêu âm: Hạch trên đòn hai bên dạng hạch lao.
▪ Bàn luận phân biệt:
Tổn thương hạch vùng cổ – trên đòn có đặc điểm echo kém, mất rốn hạch dễ chồng lấp hình thái trên siêu âm giữa các nhóm bệnh lý: viêm hạch phản ứng, lao hạch, u lympho (lymphoma), hoặc hạch di căn từ các ổ ung thư nguyên phát vùng đầu cổ, lồng ngực và ổ bụng (hạch Virchow). Trong đó, hình ảnh lao hạch thường mang tính gợi ý cao khi các hạch có xu hướng tập trung dính thành chùm, kèm theo phản ứng viêm thâm nhiễm mô mềm xung quanh và có thể tiến triển hoại tử trung tâm hoặc hóa mủ.
2. Sinh thiết hạch (Core Biopsy) & hướng xử trí
▪ Can thiệp chẩn đoán: Chỉ định sinh thiết hạch trên đòn phải dưới hướng dẫn siêu âm bằng phương pháp sinh thiết lõi kim lớn (Core Biopsy). Bệnh phẩm thu được gồm 1 lọ chứa 3 sợi mô kích thước từ 15–20 mm, được cố định ngay trong dung dịch Formol để gửi xét nghiệm giải phẫu bệnh. ▪ Vai trò của Core Biopsy: Sinh thiết kim lớn cho phép lấy được các lõi mô giữ nguyên cấu trúc mô học của hạch, mang lại độ nhạy và độ đặc hiệu rất cao trong việc chẩn đoán phân biệt giữa lao hạch, lymphoma và hạch di căn. Phương pháp này khắc phục hiệu quả hạn chế của chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA) – kỹ thuật đôi khi không đánh giá được toàn vẹn cấu trúc u hạt hoại tử hoặc thiếu hụt tế bào đặc hiệu trên phiến đồ.3. Mô bệnh học (GPB) & hướng điều trị
▪ Kết quả giải phẫu bệnh (GPB): – Đại thể: Bệnh phẩm gồm các mảnh lõi mô sinh thiết lấy từ hạch trên đòn phải kích thước khoảng 12 mm trên lâm sàng/siêu âm (3 sợi mô dài 15–20 mm). – Vi thể (độ phóng đại 10X và 40X): Cấu trúc mô hạch bị thay thế bởi các nang lao điển hình, đặc trưng bởi vùng chất hoại tử bã đậu vô định hình ở trung tâm, bao quanh là các tế bào dạng biểu mô (thoái bào), nhiều lymphô bào và sự hiện diện của các đại bào Langhans (tế bào khổng lồ nhiều nhân xếp hình móng ngựa). ▪ Kết luận giải phẫu bệnh: HẠCH VIÊM LAO (TUBERCULOUS LYMPHADENITIS).
▪ Hướng điều trị tiếp theo:
Bệnh nhân cần được chuyển đến chuyên khoa Lao và Bệnh phổi để đánh giá tầm soát lao phối hợp (đặc biệt là chụp X-quang ngực kiểm tra tổn thương nhu mô phổi đi kèm) và tiến hành điều trị đặc hiệu theo phác đồ kháng lao chuẩn của Chương trình Chống lao Quốc gia, đồng thời theo dõi đáp ứng thu nhỏ kích thước hạch và tác dụng phụ của thuốc định kỳ.
Xem thêm: CASE 532: HẠCH NÁCH KHÔNG ĐIỂN HÌNH: THÁCH THỨC TRONG CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT
Bình luận
Bài viết hiện đang đóng bình luận.