“Viêm gan B có hết không?” là thắc mắc thường gặp của nhiều người sau khi nhận kết quả dương tính với virus viêm gan B (HBV). Tuy nhiên, khả năng khỏi bệnh phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể, đặc biệt là người bệnh đang nhiễm virus cấp hay virus mạn tính.
Viêm gan B cấp ở người trưởng thành có khả năng tự khỏi cao, khi phần lớn trường hợp có thể tự đào thải virus trong khoảng 6 tháng. Trong khi đó, HBV mạn hiện chưa thể chữa khỏi hoàn toàn do virus có khả năng tồn tại lâu dài trong tế bào gan, nhưng có thể được kiểm soát hiệu quả bằng thuốc kháng virus, theo dõi định kỳ và lối sống lành mạnh.
Hiểu đúng về bệnh sẽ giúp người mắc bệnh giảm lo lắng, chủ động điều trị và hạn chế nguy cơ biến chứng như xơ gan, suy gan hoặc ung thư gan.
Xem thêm: Ung thư gan: dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân, cách chẩn đoán và điều trị.
Mỗi người bệnh sẽ có khả năng hồi phục khác nhau, tùy vào tình trạng nhiễm HBV
Viêm gan B có hết không?
Câu trả lời là có thể hoặc không, tùy thuộc vào giai đoạn bệnh.
Viêm gan B cấp
HBV cấp là giai đoạn đầu sau khi virus HBV xâm nhập vào cơ thể và thường kéo dài dưới 6 tháng.
Ở người trưởng thành có hệ miễn dịch khỏe mạnh, cơ thể thường có khả năng nhận diện và kiểm soát virus. Khoảng 90–95% người trưởng thành nhiễm virus cấp có thể tự đào thải virus và hồi phục hoàn toàn.
Nhiều trường hợp HBV cấp không có triệu chứng rõ ràng và chỉ được phát hiện tình cờ khi xét nghiệm sức khỏe. Nếu xuất hiện biểu hiện bệnh, người bệnh có thể gặp:
- Mệt mỏi, suy nhược.
- Chán ăn, buồn nôn.
- Sốt nhẹ.
- Nước tiểu sẫm màu.
- Vàng da, vàng mắt.
- Đau tức vùng hạ sườn phải.
Đa số trường hợp không cần điều trị kháng virus kéo dài mà chủ yếu được theo dõi, nghỉ ngơi, duy trì dinh dưỡng hợp lý và kiểm tra chức năng gan theo hướng dẫn của bác sĩ.
Tuy nhiên, một số trường hợp hiếm gặp có thể diễn tiến thành nhiễm virus tối cấp, gây suy gan cấp, rối loạn đông máu và nguy hiểm đến tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
Tình trạng vàng da, vàng mắt xuất hiện rõ rệt
Khả năng khỏi bệnh phụ thuộc vào độ tuổi nhiễm virus
Khả năng cơ thể tự loại bỏ HBV phụ thuộc nhiều vào thời điểm nhiễm bệnh.
Ở người trưởng thành, hệ miễn dịch thường đủ khả năng kiểm soát virus nên tỷ lệ khỏi bệnh cao hơn. Ngược lại, trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ sơ sinh nhiễm HBV từ mẹ, có nguy cơ chuyển sang mạn tính cao hơn.
- Người trưởng thành mắc viêm gan B cấp: đa số có thể khỏi hoàn toàn.
- Trẻ sơ sinh nhiễm HBV từ mẹ nếu không được dự phòng đúng cách: nguy cơ tiến triển thành bệnh mạn tính có thể rất cao.
Vì vậy, phụ nữ mang thai cần được tầm soát viêm gan B trong thai kỳ. Khi có chỉ định, bác sĩ có thể phối hợp điều trị phù hợp cho mẹ và tiêm vaccine cùng huyết thanh miễn dịch HBIG cho trẻ sau sinh nhằm giảm nguy cơ lây truyền.
Sau khi khỏi HBV cấp có cần theo dõi không?
Sau khi cơ thể loại bỏ được HBsAg và không còn phát hiện HBV DNA trong máu, người bệnh được xem là đã hồi phục sau nhiễm virus cấp.
Tuy nhiên, một lượng nhỏ vật chất di truyền của virus có thể vẫn tồn tại trong tế bào gan dưới dạng DNA vòng khép kín (cccDNA) ở trạng thái không hoạt động.
Trong điều kiện bình thường, virus không gây ảnh hưởng đáng kể. Nhưng khi người bệnh phải sử dụng thuốc ức chế miễn dịch, hóa trị hoặc corticosteroid kéo dài, HBV có thể tái hoạt động.
Do đó, người từng mắc bệnh nên thông báo tiền sử bệnh với bác sĩ trước khi điều trị các bệnh lý khác để được đánh giá nguy cơ và có hướng xử trí phù hợp.
Viêm gan B mạn có chữa khỏi hoàn toàn được không?
HBV mạn được xác định khi virus HBV tồn tại trong cơ thể trên 6 tháng.
Khác với HBV cấp, hệ miễn dịch không thể loại bỏ hoàn toàn virus. Hiện nay, y học chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn HBV mạn theo nghĩa loại bỏ sạch virus khỏi cơ thể.
Nguyên nhân là sau khi xâm nhập vào tế bào gan, HBV tạo ra cccDNA trong nhân tế bào. Đây là dạng vật chất di truyền giúp virus tồn tại lâu dài và chưa thể bị loại bỏ hoàn toàn bằng các thuốc hiện có.
Tuy nhiên, người mắc HBV mạn vẫn có thể sống khỏe mạnh nếu được theo dõi và điều trị đúng cách.
Các phương pháp điều trị hiện nay giúp:
- Ức chế sự nhân lên của virus.
- Giảm viêm và tổn thương gan.
- Làm chậm tiến triển xơ gan.
- Giảm nguy cơ suy gan và ung thư gan.
Một số ít trường hợp có thể đạt được chữa khỏi chức năng (functional cure), tức mất HBsAg và duy trì HBV DNA dưới ngưỡng phát hiện, nhưng đây chưa phải kết quả đạt được ở đa số người bệnh.
Viêm gan B mạn không hoạt động có cần điều trị không?
Không phải tất cả người nhiễm virus HBV mạn tính đều cần dùng thuốc ngay.
Ở giai đoạn virus hoạt động thấp, chưa gây tổn thương gan đáng kể, người bệnh thường chưa có chỉ định điều trị kháng virus mà cần được theo dõi định kỳ.
Việc tái khám giúp bác sĩ:
- Kiểm tra tải lượng HBV DNA.
- Đánh giá chức năng gan.
- Theo dõi mức độ tổn thương gan.
- Phát hiện sớm xơ gan hoặc ung thư gan.
Người bệnh không nên chủ quan chỉ vì chưa có triệu chứng, vì HBV vẫn có khả năng gây tổn thương gan âm thầm theo thời gian.
Khi nào người nhiễm HBV cần điều trị thuốc kháng virus?
Điều trị kháng virus thường được cân nhắc khi virus nhân lên mạnh, gây viêm gan hoặc có nguy cơ làm tổn thương gan tiến triển.
Mục tiêu của điều trị bao gồm:
- Kiểm soát lượng virus trong cơ thể.
- Bảo vệ tế bào gan.
- Hạn chế nguy cơ xơ gan.
- Giảm nguy cơ ung thư gan.
Người bệnh cần dùng thuốc đúng hướng dẫn và không tự ý ngừng điều trị, vì virus có thể tái hoạt động và gây bùng phát viêm gan.
Làm thế nào để kiểm soát bệnh và bảo vệ gan?
Dù chưa phải mọi trường hợp đều có thể chữa khỏi hoàn toàn, người nhiễm vẫn có thể kiểm soát bệnh tốt bằng cách:
Theo dõi sức khỏe định kỳ
Người bệnh nên tái khám theo lịch hẹn của bác sĩ, thường mỗi 3–6 tháng tùy tình trạng.
Các kiểm tra có thể bao gồm:
- Xét nghiệm chức năng gan.
- Định lượng HBV DNA.
- Đánh giá mức độ xơ hóa gan.
- Tầm soát ung thư gan khi cần thiết.
Duy trì lối sống lành mạnh
Người mắc bệnh nên:
- Hạn chế hoặc tránh hoàn toàn rượu bia.
- Không hút thuốc lá.
- Ăn uống cân bằng, tăng rau xanh, trái cây, cá và thực phẩm giàu dinh dưỡng.
- Hạn chế thức ăn nhiều dầu mỡ, nhiều đường.
- Duy trì cân nặng hợp lý.
- Tập thể dục thường xuyên.
Tránh các thức uống chứa cồn nhằm bảo vệ tế bào gan
Ngoài ra, không nên tự ý sử dụng thuốc hoặc thực phẩm chức năng khi chưa hỏi ý kiến bác sĩ vì một số sản phẩm có thể gây hại cho gan.
Kết luận
Tình trạng dương tính với HBV có hết không phụ thuộc vào thể bệnh và khả năng đáp ứng của cơ thể.
Với viêm gan B cấp, phần lớn người trưởng thành có thể tự đào thải virus và hồi phục hoàn toàn. Với viêm gan B mạn, hiện chưa có phương pháp loại bỏ hoàn toàn virus nhưng bệnh có thể được kiểm soát hiệu quả bằng thuốc kháng virus, theo dõi định kỳ và duy trì lối sống khoa học.
Điều quan trọng đối với người bệnh là không nên quá lo lắng mà cần chủ động kiểm tra sức khỏe, tuân thủ điều trị và bảo vệ lá gan lâu dài. Phát hiện sớm và quản lý bệnh đúng cách là yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ xơ gan, ung thư gan và duy trì chất lượng cuộc sống.
