Sau phẫu thuật tuyến giáp: Cách chăm sóc vết mổ và hạn chế sẹo lồi?

Vết mổ sau phẫu thuật tuyến giáp nằm ngay phía trước cổ nên ngoài cảm giác đau, căng hoặc khó chịu trong những ngày đầu, nhiều người còn lo lắng: “Sau này vết mổ có bị sẹo lồi, sẹo thâm và nhìn thấy rõ không?” Thực tế, hình dạng của sẹo không chỉ phụ thuộc vào kỹ thuật khâu mà còn liên quan đến cơ địa, vị trí vết mổ, mức độ căng của da và quá trình lành thương.

Chăm sóc đúng ngay từ những ngày đầu giúp bảo vệ vết thương và tạo điều kiện cho quá trình hồi phục thuận lợi. Khi vết mổ đã liền hoàn toàn, việc chăm sóc sẹo đúng thời điểm có thể hỗ trợ sẹo mềm, phẳng và ít sậm màu hơn.

Vậy sau phẫu thuật tuyến giáp nên chăm sóc vết mổ thế nào, bao lâu thì sẹo mờ, có cần kiêng thịt bò, trứng, rau muống hay hải sản để tránh sẹo lồi không? Dưới đây là những điều người bệnh nên biết.

1. Chăm sóc vết mổ sau phẫu thuật tuyến giáp thế nào?

Giữ vết mổ sạch và khô

Sau khi xuất viện, người bệnh nên chăm sóc vết mổ theo đúng hướng dẫn của bác sĩ phẫu thuật. Thời điểm được tắm hoặc để nước tiếp xúc với vùng mổ có thể khác nhau tùy tình trạng vết thương và cách đóng vết mổ.

Sau phẫu thuật tuyến giáp chăm sóc vết mổ đúng cách giúp vết thương hồi phục tốt

Khi đã được phép tắm, có thể để nước chảy nhẹ qua vùng mổ nhưng không nên chà xát, gãi hoặc để dòng nước mạnh tác động trực tiếp lên vết thương. Sau đó, dùng khăn sạch nhẹ nhàng thấm khô.

Trong thời gian vết thương chưa lành hoàn toàn, không nên ngâm vùng mổ trong bồn tắm, hồ bơi hoặc các nguồn nước khác nếu chưa được bác sĩ cho phép.

Nếu còn ống dẫn lưu, người bệnh cần giữ vùng dẫn lưu sạch, theo dõi lượng và tính chất dịch theo hướng dẫn. Thời điểm tháo ống sẽ do bác sĩ quyết định dựa trên tình trạng thực tế.

Không tự ý bóc băng, kéo chỉ hoặc bôi thuốc

Vết mổ tuyến giáp có thể được đóng bằng chỉ khâu, chỉ tự tiêu, keo da hoặc băng dán phẫu thuật. Vì vậy, cách chăm sóc và thời điểm tháo băng không giống nhau ở tất cả người bệnh.

Không nên tự kéo chỉ, bóc keo hoặc tháo băng khi chưa được hướng dẫn. Nếu cần thay băng tại nhà, người bệnh nên thực hiện đúng quy trình đã được nhân viên y tế hướng dẫn.

Đặc biệt, không tự ý bôi cồn, oxy già, thuốc sát khuẩn, kem trị sẹo hoặc các sản phẩm khác lên vết thương khi chưa được bác sĩ chỉ định. Một số sản phẩm có thể gây kích ứng và ảnh hưởng đến quá trình lành thương.

2. Bao lâu sau mổ tuyến giáp có thể bắt đầu chăm sóc sẹo?

Chăm sóc vết thương và chăm sóc sẹo là hai giai đoạn khác nhau.

Khi vết mổ còn hở, rỉ dịch, chảy máu, đóng vảy hoặc có dấu hiệu viêm, ưu tiên trước tiên vẫn là bảo vệ và chăm sóc vết thương theo hướng dẫn của bác sĩ.

Chỉ khi vết thương đã liền hoàn toàn mới nên bắt đầu các biện pháp chăm sóc sẹo phù hợp.

Bảo vệ sẹo khỏi ánh nắng

Sẹo mới hình thành dễ bị sậm màu hơn khi tiếp xúc với tia cực tím. Sau khi vết thương đã liền hoàn toàn, người bệnh nên che chắn vùng cổ khi ra ngoài và có thể sử dụng kem chống nắng phù hợp.

Không bôi kem chống nắng hoặc sản phẩm chăm sóc sẹo lên vùng da còn hở hoặc chưa lành.

Silicone có thể hỗ trợ cải thiện sẹo

Silicone dạng gel hoặc tấm silicone là một trong những lựa chọn thường được sử dụng để hỗ trợ cải thiện sẹo, đặc biệt ở những trường hợp có nguy cơ sẹo phì đại hoặc sẹo gồ.

Tuy nhiên, silicone không phải là phương pháp có thể làm sẹo biến mất hoàn toàn. Không nên sử dụng khi vết thương chưa liền hoàn toàn; thời điểm bắt đầu, dạng sản phẩm và thời gian sử dụng nên dựa trên tình trạng sẹo và hướng dẫn của bác sĩ.

Massage sẹo khi đã được hướng dẫn

Khi vết thương đã liền hoàn toàn, bác sĩ có thể hướng dẫn massage nhẹ nhàng vùng sẹo. Massage phù hợp có thể giúp sẹo mềm hơn và giảm cảm giác căng kéo ở một số người.

Không massage khi vết thương còn hở, rỉ dịch, đóng vảy hoặc có dấu hiệu viêm nhiễm.

3. Sẹo mổ tuyến giáp bao lâu thì mờ?

Một hiểu lầm khá phổ biến là cho rằng vết mổ vừa liền thì sẹo đã ổn định. Thực tế, sẹo tiếp tục thay đổi trong nhiều tháng sau phẫu thuật.

Trong quá trình trưởng thành, sẹo có thể dần thay đổi về màu sắc, độ dày, độ mềm và mức độ gồ. Quá trình này có thể kéo dài khoảng một năm hoặc lâu hơn tùy cơ địa và đặc điểm của từng vết sẹo.

Vì vậy, không nên đánh giá kết quả của sẹo chỉ sau vài tuần hoặc vài tháng đầu.

Sẹo có thể nhạt màu, mềm và phẳng dần theo thời gian nhưng không phải lúc nào cũng biến mất hoàn toàn. Mức độ cải thiện phụ thuộc vào cơ địa, đặc điểm vết mổ, độ căng của da và quá trình lành thương.

Sẹo phì đại khác sẹo lồi như thế nào?

Sẹo phì đại thường gồ cao nhưng vẫn nằm trong phạm vi của vết thương ban đầu.

Trong khi đó, sẹo lồi có thể phát triển vượt ra ngoài ranh giới của vết mổ.

Nếu sẹo ngày càng gồ cao, cứng, ngứa, đau hoặc bắt đầu lan ra ngoài phạm vi vết mổ, người bệnh nên được bác sĩ đánh giá để xác định loại sẹo và lựa chọn hướng xử trí phù hợp.

4. Sau mổ tuyến giáp nên ăn gì để hỗ trợ lành thương?

Dinh dưỡng đầy đủ giúp cơ thể có năng lượng, protein và các vi chất cần thiết cho quá trình sửa chữa mô và hồi phục sau phẫu thuật.

Tuy nhiên, cần hiểu rằng dinh dưỡng hỗ trợ quá trình lành thương nhưng không quyết định hoàn toàn việc có hình thành sẹo lồi hay không.

Xem thêm: Ăn gì sau phẫu thuật tuyến giáp? 5 nhóm thực phẩm giúp nhanh hồi phục 

Ưu tiên thực phẩm giàu protein

Thịt nạc, cá, trứng, sữa, sữa chua, đậu phụ và các loại đậu cung cấp protein và acid amin cần thiết cho quá trình tái tạo mô.

Tăng cường rau xanh và trái cây

Rau xanh và trái cây cung cấp vitamin, khoáng chất và chất xơ, góp phần hỗ trợ sức khỏe tổng thể trong giai đoạn hồi phục.

Các thực phẩm giàu vitamin C như cam, bưởi, ổi, kiwi, dâu tây và ớt chuông có thể được bổ sung trong chế độ ăn đa dạng. Vitamin C tham gia vào quá trình tổng hợp collagen và sửa chữa mô.

Bổ sung thực phẩm có kẽm

Thịt, hải sản, trứng, sữa và các loại hạt là những nguồn cung cấp kẽm. Đây là vi chất tham gia vào nhiều quá trình liên quan đến lành thương.

Uống đủ nước

Người bệnh nên uống nước phù hợp với nhu cầu của cơ thể, trừ khi có bệnh lý hoặc được bác sĩ yêu cầu hạn chế lượng nước.

Nếu còn đau hoặc khó chịu khi nuốt trong những ngày đầu sau phẫu thuật, có thể ưu tiên thức ăn mềm, dễ nuốt như cháo, súp, trứng, cá hoặc thịt nấu mềm. Khi ăn uống trở lại bình thường, có thể từng bước quay về chế độ ăn thông thường.

5. Sau phẫu thuật tuyến giáp có cần kiêng thịt bò, trứng, rau muống, hải sản?

Nhiều người sau mổ được người thân dặn phải kiêng thịt bò, thịt gà, trứng, rau muống hoặc hải sản vì lo những thực phẩm này làm sẹo lồi.

Không cần kiêng tuyệt đối hải sản chỉ vì lo sẹo lồi sau phẫu thuật tuyến giáp

Tuy nhiên, không cần kiêng tuyệt đối những thực phẩm này chỉ vì sợ sẹo lồi, nếu người bệnh không có dị ứng, bệnh lý đi kèm hoặc chỉ định riêng từ bác sĩ.

Việc loại bỏ quá nhiều nhóm thực phẩm có thể khiến chế độ ăn thiếu protein và các chất dinh dưỡng cần thiết cho hồi phục.

Thay vì kiêng khem quá mức, người bệnh nên chú ý những điều thực sự quan trọng hơn:

• Không hút thuốc trong giai đoạn hồi phục vì thuốc lá có thể ảnh hưởng bất lợi đến quá trình lành thương.
• Hạn chế hoặc tránh rượu bia, đặc biệt khi còn sử dụng thuốc sau phẫu thuật.
• Không tự ý dùng thuốc, thực phẩm bổ sung hoặc sản phẩm được quảng cáo là “chống sẹo” khi chưa được tư vấn.
• Tránh va chạm, cọ xát hoặc kéo căng vùng cổ trong giai đoạn vết mổ đang hồi phục.

Nói cách khác, không phải một món ăn cụ thể quyết định bạn có bị sẹo lồi hay không. Điều quan trọng hơn là chăm sóc vết thương đúng cách, hạn chế nhiễm trùng, bảo vệ vùng mổ và theo dõi diễn biến của sẹo.

6. Khi nào cần khám hoặc liên hệ bác sĩ sau phẫu thuật tuyến giáp?

Phần lớn người bệnh hồi phục thuận lợi sau phẫu thuật tuyến giáp. Tuy nhiên, một số dấu hiệu bất thường cần được đánh giá sớm.

Người bệnh cần theo dõi sức khỏe và tái khám đúng hẹn sau phẫu thuật tuyến giáp

Đặc biệt chú ý nếu cổ sưng nhanh, khó thở hoặc khó nuốt

Nếu vùng cổ đột ngột sưng hoặc căng nhanh, đặc biệt kèm khó thở, khó nuốt hoặc cảm giác chèn ép vùng cổ, người bệnh cần được đánh giá y tế khẩn cấp.

Đây có thể là dấu hiệu tụ máu sau mổ gây chèn ép vùng cổ và đường thở, cần được xử trí sớm.

Dấu hiệu nhiễm trùng vết mổ

Người bệnh nên liên hệ với bác sĩ hoặc cơ sở y tế nếu vết mổ đỏ, nóng, sưng tăng dần; đau ngày càng nhiều; sốt từ 38°C trở lên; xuất hiện dịch đục, mủ, mùi bất thường hoặc vết thương bị hở, bung chỉ.

Khàn tiếng hoặc thay đổi giọng nói kéo dài

Một số người có thể bị thay đổi giọng nói tạm thời sau phẫu thuật tuyến giáp. Nếu khàn tiếng hoặc thay đổi giọng nói kéo dài và không có xu hướng cải thiện, người bệnh nên thông báo cho bác sĩ để được đánh giá.

Cảnh giác với dấu hiệu hạ calci máu sau phẫu thuật tuyến giáp

Hạ calci máu được lưu ý nhiều hơn sau phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến giáp, do các tuyến cận giáp nằm sát tuyến giáp có thể bị ảnh hưởng trong quá trình phẫu thuật.

Các triệu chứng như tê quanh miệng, tê hoặc ngứa ran ở đầu ngón tay, ngón chân, co rút cơ hoặc chuột rút có thể liên quan đến hạ calci máu.

Khi xuất hiện những triệu chứng này, người bệnh nên thông báo cho bác sĩ để được kiểm tra và xử trí phù hợp.

Kết luận

Sau phẫu thuật tuyến giáp, chăm sóc vết mổ đúng cách là bước quan trọng để giảm nguy cơ nhiễm trùng và tạo điều kiện cho vết thương lành thuận lợi.

Người bệnh nên giữ vùng mổ sạch, tránh chà xát, không tự ý bôi thuốc hoặc tháo băng khi chưa được hướng dẫn. Khi vết thương đã liền hoàn toàn, có thể chăm sóc sẹo bằng những biện pháp phù hợp như bảo vệ khỏi ánh nắng, sử dụng silicone hoặc massage theo hướng dẫn của bác sĩ.

Về dinh dưỡng, không cần kiêng tuyệt đối thịt bò, thịt gà, trứng, rau muống hay hải sản chỉ để phòng sẹo lồi. Thay vào đó, nên duy trì chế độ ăn đa dạng, đủ protein, rau xanh, trái cây và các vi chất cần thiết cho quá trình hồi phục.

Quan trọng nhất, mỗi người có loại phẫu thuật, phạm vi can thiệp, tình trạng vết thương và cơ địa khác nhau. Vì vậy, hướng dẫn của bác sĩ trực tiếp điều trị vẫn là cơ sở quan trọng để chăm sóc hậu phẫu an toàn và phù hợp. Nếu xuất hiện sưng cổ tăng nhanh, khó thở, khó nuốt, dấu hiệu nhiễm trùng hoặc triệu chứng nghi ngờ hạ calci máu, người bệnh không nên tự theo dõi tại nhà mà cần liên hệ cơ sở y tế để được đánh giá sớm.