LẤY SẠCH KHỐI UNG THƯ TUYẾN DƯỚI HÀM XÂM LẤN PHỨC TẠP NHƯNG VẪN GIỮ TRỌN NỤ CƯỜI BỆNH NHÂN

Một khối u nhỏ, không đau vùng hàm trái tưởng chừng không đáng lo lại được xác định là Carcinoma bọc dạng tuyến (Adenoid Cystic Carcinoma – ACC) của tuyến dưới hàm trái, đã xâm lấn mô cơ và mô mỡ xung quanh.

Điều đáng nói, trong quá trình phẫu thuật, ekip không chỉ phải lấy trọn khối u và tuyến dưới hàm, mà còn phải xử lý vùng tổn thương xâm lấn phức tạp, đồng thời bảo tồn nhánh bờ hàm dưới của dây thần kinh mặt (TK VII) và dây thần kinh hạ thiệt (TK XII), giúp bệnh nhân duy trì cử động cơ mặt và chức năng vận động lưỡi sau phẫu thuật.

Phát hiện khối u nhỏ không đau ở vùng hàm trái

Bệnh nhân nữ, 48 tuổi, đến thăm khám tại Viện Giáp Vú Gan sau khi tình cờ phát hiện một khối nhỏ vùng hàm trái. Đáng chú ý, khối u không gây đau, không tạo triệu chứng rõ ràng, khiến người bệnh ban đầu không nghĩ đến một tổn thương ác tính.

Kết quả siêu âm ghi nhận:

• Tuyến dưới hàm trái có tổn thương echo kém, kích thước khoảng 27 × 16 mm.
• Bờ đa cung, tăng sinh mạch máu.
• Chưa ghi nhận vi vôi hóa.
• Có hạch cạnh tuyến kích thước khoảng 10 mm.

Trên cơ sở hình ảnh học, bệnh nhân được chỉ định chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA) để đánh giá bản chất tổn thương.

FNA nghi ngờ carcinom dạng tuyến – loại ung thư có thể phát triển âm thầm

Kết quả FNA ghi nhận hình ảnh nghi ngờ carcinoma dạng tuyến (Adenoid Cystic Carcinoma – ACC), một dạng ung thư tuyến nước bọt có đặc điểm đáng lưu ý là có thể phát triển âm thầm và xâm nhập mô xung quanh, đặc biệt có xu hướng lan theo đường thần kinh.

Với tính chất tổn thương và nguy cơ xâm lấn, ekip điều trị nhanh chóng xây dựng kế hoạch phẫu thuật nhằm loại bỏ toàn bộ khối u, tuyến dưới hàm trái và đánh giá, xử lý hệ thống hạch cổ liên quan.

Ca phẫu thuật phức tạp lấy trọn khối u nhưng ưu tiên bảo tồn chức năng

Trong quá trình phẫu thuật, ekip ghi nhận khối u sượng chắc, kích thước khoảng 2 × 2 cm, màu trắng xám, đã phá vỡ vỏ bao và xâm lấn sâu vào mô cơ, mô mỡ xung quanh.

Đây là yếu tố khiến việc phẫu tích trở nên phức tạp hơn, bởi vùng tuyến dưới hàm có liên quan mật thiết với nhiều cấu trúc thần kinh và mạch máu quan trọng.

Để tạo khoảng phẫu tích an toàn, ekip chủ động hy sinh bó mạch mặt, đồng thời tỉ mỉ bóc tách và bảo tồn các cấu trúc thần kinh quan trọng:

Dây thần kinh mặt VII – nhánh bờ hàm dưới: được bảo tồn nguyên vẹn, góp phần duy trì khả năng vận động cơ mặt và biểu cảm tự nhiên, đặc biệt là nụ cười của bệnh nhân.

Dây thần kinh hạ thiệt XII: được bảo tồn nhằm đảm bảo chức năng vận động của lưỡi sau phẫu thuật.

Khối u cùng toàn bộ tuyến dưới hàm trái và hệ thống hạch cổ nhóm IA, IB, II được lấy bỏ theo kế hoạch điều trị.

Giải phẫu bệnh: ung thư đã xâm lấn nhưng chưa di căn hạch

Kết quả giải phẫu bệnh xác định chính xác Adenoid Cystic Carcinoma (ACC) tuyến dưới hàm trái.

Khối u đã xâm lấn vào mô cơ và mô mỡ xung quanh, cho thấy tổn thương không còn khu trú hoàn toàn trong tuyến.

Tuy nhiên, một thông tin rất đáng mừng là toàn bộ các hạch cổ được lấy ra đều chỉ là hạch viêm lành tính, chưa ghi nhận di căn ung thư.

Đây là yếu tố quan trọng trong đánh giá tiên lượng và xây dựng kế hoạch điều trị tiếp theo cho người bệnh.

Sau phẫu thuật, bệnh nhân được chỉ định xạ trị bổ trợ nhằm kiểm soát nguy cơ còn sót tế bào ung thư vi thể và giảm khả năng tái phát tại vùng phẫu thuật.

Khối u nhỏ, không đau vẫn có thể là ung thư

Trường hợp trên là lời nhắc nhở quan trọng: kích thước nhỏ và không đau không đồng nghĩa với tổn thương lành tính.

Các khối u vùng tuyến nước bọt nói chung, đặc biệt là những tổn thương ác tính vùng đầu – mặt – cổ, có thể tiến triển khá âm thầm trong giai đoạn đầu.

Vì vậy, khi phát hiện:

• Khối bất thường vùng hàm hoặc cổ.
• Khối sưng cứng, tồn tại kéo dài.
• Khối tăng kích thước theo thời gian.
• Bất thường vùng tuyến nước bọt.
• Xuất hiện hạch cổ không rõ nguyên nhân.

Người bệnh không nên chủ quan hoặc tự theo dõi kéo dài. Việc thăm khám chuyên khoa, siêu âm và thực hiện các xét nghiệm tế bào hoặc mô bệnh học khi có chỉ định sẽ giúp xác định bản chất tổn thương và lựa chọn hướng xử trí phù hợp.