Viêm tuyến giáp có tự khỏi không? Khi nào phải điều trị suốt đời?

Khi được chẩn đoán viêm tuyến giáp, nhiều người lo lắng không biết bệnh có chữa khỏi hoàn toàn không, liệu có chuyển thành suy giáp và phải uống hormone tuyến giáp suốt đời hay không.

Thực tế, viêm tuyến giáp không phải là một bệnh duy nhất mà gồm nhiều thể bệnh với nguyên nhân và diễn tiến khác nhau. Một số trường hợp chỉ gây rối loạn chức năng tuyến giáp tạm thời và có thể hồi phục. Ngược lại, một số thể như viêm tuyến giáp Hashimoto có thể gây tổn thương tuyến giáp kéo dài, dẫn đến suy giáp cần điều trị lâu dài.

Vì vậy, khả năng hồi phục phụ thuộc chủ yếu vào thể viêm tuyến giáp, nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp của từng người.

Viêm tuyến giáp là gì?

Viêm tuyến giáp là tình trạng viêm xảy ra tại mô tuyến giáp do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có bệnh tự miễn, nhiễm trùng hoặc xuất hiện sau một số nhiễm virus.

Khi tuyến giáp bị viêm và các tế bào tuyến giáp bị tổn thương, hormone đã được dự trữ trong tuyến có thể giải phóng vào máu. Điều này có thể gây nhiễm độc giáp tạm thời với các biểu hiện như tim nhanh, hồi hộp, run tay hoặc dễ nóng.

Sau giai đoạn này, một số người có thể chuyển sang suy giáp tạm thời trước khi chức năng tuyến giáp hồi phục. Tuy nhiên, không phải tất cả trường hợp viêm tuyến giáp đều diễn tiến theo trình tự này.

Viêm tuyến giáp là tình trạng tổn thương viêm tại mô tuyến giáp với nhiều nguyên nhân

Viêm tuyến giáp có chữa khỏi không?

Có thể, nhưng không phải trường hợp nào cũng hồi phục hoàn toàn.

Với những thể viêm tuyến giáp có tính chất tạm thời như viêm tuyến giáp bán cấp, viêm tuyến giáp không đau hoặc viêm tuyến giáp sau sinh, chức năng tuyến giáp ở nhiều người có thể trở lại bình thường sau một thời gian.

Ngược lại, nếu tình trạng viêm gây tổn thương tuyến giáp kéo dài, người bệnh có thể phát triển suy giáp vĩnh viễn và cần điều trị hormone tuyến giáp lâu dài.

Do đó, việc có phải dùng thuốc suốt đời hay không không thể xác định chỉ dựa vào chẩn đoán “viêm tuyến giáp”, mà cần đánh giá cụ thể thể bệnh và chức năng tuyến giáp.

Các thể viêm tuyến giáp thường gặp

Viêm tuyến giáp bán cấp

Viêm tuyến giáp bán cấp, hay còn gọi là viêm tuyến giáp De Quervain, thường gây đau vùng cổ, đôi khi đau lan lên hàm hoặc tai. Bệnh có thể xuất hiện sau một đợt nhiễm virus.

Do các tế bào tuyến giáp bị tổn thương, hormone dự trữ có thể được giải phóng vào máu, gây nhiễm độc giáp tạm thời. Sau đó, chức năng tuyến giáp có thể giảm xuống trước khi hồi phục.

Phần lớn người bệnh có thể hồi phục chức năng tuyến giáp, nhưng quá trình này có thể kéo dài vài tháng. Một tỷ lệ nhỏ có thể tiến triển thành suy giáp kéo dài.

Viêm tuyến giáp không đau và viêm tuyến giáp sau sinh

Viêm tuyến giáp không đau thường không gây đau vùng cổ và có liên quan đến cơ chế tự miễn.

Viêm tuyến giáp sau sinh là một dạng viêm tuyến giáp không đau xảy ra trong thời gian sau sinh, thường trong năm đầu tiên. Người bệnh có thể trải qua giai đoạn nhiễm độc giáp rồi suy giáp trước khi chức năng tuyến giáp trở lại bình thường.

Ở nhiều trường hợp, chức năng tuyến giáp có thể hồi phục trong vài tháng đến khoảng 12–18 tháng. Tuy nhiên, một số người có thể tiến triển thành suy giáp lâu dài, do đó cần được kiểm tra chức năng tuyến giáp định kỳ.

Viêm tuyến giáp Hashimoto

Viêm tuyến giáp Hashimoto là bệnh lý tự miễn mạn tính. Hệ miễn dịch tấn công các thành phần của tuyến giáp, khiến mô tuyến giáp bị tổn thương dần theo thời gian.

Ban đầu, người bệnh có thể chưa có triệu chứng và chức năng tuyến giáp vẫn bình thường. Khi khả năng sản xuất hormone suy giảm, bệnh có thể dẫn đến suy giáp.

Hiện chưa có phương pháp điều trị giúp loại bỏ hoàn toàn cơ chế tự miễn của Hashimoto. Tuy nhiên, suy giáp do Hashimoto có thể được kiểm soát hiệu quả bằng hormone tuyến giáp thay thế, thường là levothyroxine.

Nếu tuyến giáp đã suy giảm chức năng vĩnh viễn, người bệnh có thể cần sử dụng thuốc lâu dài, thậm chí suốt đời.

Viêm tuyến giáp cấp do nhiễm trùng

Đây là thể bệnh hiếm gặp nhưng cần được xử trí sớm. Người bệnh thường có đau và sưng vùng cổ, sốt, đau khi nuốt và các biểu hiện nhiễm trùng.

Điều trị thường tập trung vào kiểm soát nhiễm trùng bằng kháng sinh phù hợp. Nếu hình thành áp xe, người bệnh có thể cần dẫn lưu hoặc can thiệp khác tùy tình trạng.

Chẩn đoán viêm tuyến giáp bằng cách nào?

Do mỗi thể viêm tuyến giáp có biểu hiện khác nhau, bác sĩ sẽ kết hợp triệu chứng, khám lâm sàng và các xét nghiệm cần thiết để xác định nguyên nhân cũng như đánh giá chức năng tuyến giáp.

Một số phương pháp thường được sử dụng gồm:

• TSH, FT4: đánh giá chức năng tuyến giáp.

Xét nghiệm TSH, FT4 được dùng để kiểm tra hoạt động của tuyến giáp

• Kháng thể tuyến giáp, đặc biệt anti-TPO: hỗ trợ đánh giá bệnh lý tuyến giáp tự miễn như Hashimoto.
• Siêu âm tuyến giáp: đánh giá cấu trúc và tình trạng mô tuyến.
• CRP, ESR: hỗ trợ đánh giá tình trạng viêm, đặc biệt trong viêm tuyến giáp bán cấp.
• Trong một số trường hợp cần phân biệt nguyên nhân gây nhiễm độc giáp, bác sĩ có thể chỉ định thêm xạ hình hoặc đo độ hấp thu iod phóng xạ.

Do chức năng tuyến giáp có thể thay đổi theo từng giai đoạn, người bệnh có thể cần kiểm tra lại TSH và FT4 sau một khoảng thời gian thay vì chỉ xét nghiệm một lần.

Điều trị viêm tuyến giáp như thế nào?

Điều trị viêm tuyến giáp phụ thuộc vào nguyên nhân, thể bệnh, giai đoạn bệnh và triệu chứng.

Kiểm soát triệu chứng nhiễm độc giáp

Khi nhiễm độc giáp xảy ra do hormone dự trữ được giải phóng từ tuyến giáp bị viêm, bác sĩ có thể sử dụng thuốc chẹn beta để giảm tim nhanh, hồi hộp, run tay hoặc các triệu chứng khác nếu cần.

Trong trường hợp này, thuốc kháng giáp thường không được sử dụng thường quy vì tuyến giáp không tăng tổng hợp hormone.

Điều trị suy giáp

Nếu viêm tuyến giáp gây suy giáp, bác sĩ có thể chỉ định levothyroxine để bổ sung hormone tuyến giáp.

Với những thể bệnh có khả năng hồi phục, hormone tuyến giáp có thể chỉ cần sử dụng trong một khoảng thời gian nhất định và được đánh giá lại sau đó.

Trong khi đó, suy giáp do Hashimoto thường kéo dài và người bệnh có thể cần điều trị lâu dài.

Xem thêm: Ngưng thuốc tuyến giáp đột ngột: Cơ thể bị ảnh hưởng thế nào?

Giảm đau và kiểm soát viêm

Với viêm tuyến giáp bán cấp gây đau, thuốc chống viêm không steroid có thể được sử dụng để giảm đau và kiểm soát tình trạng viêm. Nếu triệu chứng nặng hoặc không đáp ứng đầy đủ, bác sĩ có thể cân nhắc corticosteroid.

Người bệnh không nên tự mua thuốc điều trị vì lựa chọn thuốc và liều dùng cần dựa trên tình trạng cụ thể.

Khi nào người bệnh viêm tuyến giáp cần đi khám?

Người bệnh nên được đánh giá y tế khi xuất hiện các triệu chứng như đau hoặc sưng vùng cổ, tim đập nhanh, hồi hộp, run tay, mệt mỏi kéo dài, sợ lạnh, tăng hoặc giảm cân bất thường, hoặc phát hiện bất thường tuyến giáp qua siêu âm.

Đặc biệt, tình trạng sốt, đau cổ tăng nhanh, sưng vùng cổ hoặc khó nuốt, khó thở cần được thăm khám sớm vì có thể liên quan đến viêm tuyến giáp do nhiễm trùng hoặc tình trạng chèn ép tại vùng cổ.

Đau cổ tăng nhanh kèm sốt, sưng cổ hoặc khó nuốt, khó thở cần được bác sĩ đánh giá sớm

Viêm tuyến giáp không đồng nghĩa với suy giáp suốt đời

Viêm tuyến giáp có chữa khỏi không? Câu trả lời phụ thuộc vào thể bệnh.

Nhiều trường hợp viêm tuyến giáp có thể hồi phục và chức năng tuyến giáp trở lại bình thường. Tuy nhiên, một số trường hợp, đặc biệt là Hashimoto, có thể gây suy giáp kéo dài và cần điều trị hormone tuyến giáp lâu dài.

Vì vậy, người bệnh không nên tự ý dùng hoặc ngừng hormone tuyến giáp, thuốc kháng giáp hay thuốc chống viêm. Theo dõi TSH, FT4 và các chỉ số cần thiết theo chỉ định của bác sĩ giúp xác định tuyến giáp đang hồi phục hay đã chuyển sang suy giáp, từ đó lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.