Suy giáp nên ăn gì là thắc mắc của nhiều người bệnh, đặc biệt khi gặp tình trạng tăng cân khó kiểm soát và mệt mỏi kéo dài dù đã uống thuốc đều đặn. Suy giáp khiến quá trình trao đổi chất chậm lại, ảnh hưởng trực tiếp đến cân nặng, mức năng lượng và sức khỏe tim mạch.
Bên cạnh điều trị bằng hormone tuyến giáp theo chỉ định bác sĩ, chế độ ăn uống và lối sống khoa học đóng vai trò hỗ trợ quan trọng. Vậy người bệnh nên ăn gì để hỗ trợ trao đổi chất, hạn chế tăng cân và giảm mệt mỏi, đồng thời không ảnh hưởng đến hiệu quả thuốc?
Suy giáp ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa như thế nào?
Tuyến giáp sản xuất hormone giúp điều hòa tốc độ trao đổi chất của cơ thể. Khi hormone tuyến giáp suy giảm, quá trình chuyển hóa chậm lại, khiến:
- Quá trình đốt năng lượng diễn ra chậm hơn so với người khỏe mạnh
- Dễ tăng cân hoặc rất khó giảm cân
- Mệt mỏi, uể oải kéo dài
- Sợ lạnh, giảm khả năng chịu lạnh
- Nồng độ cholesterol tăng cao, gây rối loạn mỡ máu
Vì vậy, điều trị bằng thuốc đúng chỉ định kết hợp lối sống lành mạnh là yếu tố then chốt trong kiểm soát bệnh.
Xem thêm: Suy giáp là gì? Những thông tin quan trọng giúp kiểm soát bệnh hiệu quả
Suy giáp khiến tốc độ chuyển hóa trong cơ thể diễn ra chậm hơn bình thường.
Vận động và ăn uống có giúp cải thiện suy giáp không?
Vận động thể lực mức độ vừa phải như đi bộ nhanh, bơi lội, đạp xe, yoga… giúp cải thiện sức bền, hỗ trợ kiểm soát cân nặng và nâng cao sức khỏe tim mạch.
Bên cạnh đó, chế độ ăn cân đối – đặc biệt là đủ protein – giúp duy trì khối cơ, từ đó hỗ trợ phần nào tốc độ chuyển hóa. Tuy nhiên, người bệnh cần hiểu rõ: ăn uống chỉ mang tính hỗ trợ, không thay thế thuốc tuyến giáp.
Người suy giáp nên ăn gì?
Cá béo – thực phẩm giàu omega-3 và selen tự nhiên
Cá hồi, cá thu, cá mòi, cá ngừ cung cấp omega-3 giúp giảm viêm và bảo vệ tim mạch. Đồng thời, cá cũng chứa selen – vi chất cần thiết cho quá trình chuyển hóa hormone tuyến giáp. Nên ăn cá béo khoảng 2–3 bữa mỗi tuần.
Các loại hạt – bổ sung selen tự nhiên
Hạt Brazil, hạt phỉ, hạt macadamia chứa hàm lượng selen cao. Chỉ cần 1–2 hạt Brazil mỗi ngày là đủ nhu cầu, tránh ăn quá nhiều vì dễ dư năng lượng.
Ngũ cốc nguyên hạt – giúp cải thiện chức năng tiêu hóa
Tình trạng tuyến giáp hoạt động kém thường bị táo bón do nhu động ruột giảm. Yến mạch, gạo lứt, bánh mì nguyên cám giúp bổ sung chất xơ, hỗ trợ tiêu hóa.
Lưu ý quan trọng:
Chất xơ có thể làm giảm hấp thu thuốc hormone tuyến giáp. Vì vậy, nên ăn thực phẩm giàu chất xơ cách thời điểm uống thuốc ít nhất 2–4 giờ.
Rau xanh và trái cây tươi
Rau củ và trái cây cung cấp vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa, giúp tăng sức đề kháng và kiểm soát cân nặng.
Nên ưu tiên: rau xanh đậm, cà rốt, khoai lang, ớt chuông, việt quất, anh đào… Ăn đa dạng, không lạm dụng một loại trong thời gian dài.
Rau củ và trái cây hỗ trợ tăng đề kháng và kiểm soát cân nặng nhờ giàu vi chất.
Rong biển – bổ sung i-ốt có kiểm soát
I-ốt cần thiết cho việc tổng hợp hormone tuyến giáp, nhưng dư i-ốt có thể gây rối loạn chức năng tuyến giáp, đặc biệt ở người thiếu hormone tuyến giáp tự miễn Hashimoto. Rong biển chỉ nên dùng với lượng nhỏ, không ăn hằng ngày.
Sữa và chế phẩm từ sữa
Sữa, sữa chua, phô mai cung cấp protein, canxi, vitamin D và i-ốt ở mức an toàn. Sữa chua còn chứa lợi khuẩn giúp cải thiện tiêu hóa (vấn đề thường gặp ở người giảm chức năng tuyến giáp).
Nhóm đậu – cung cấp đạm thực vật phù hợp chế độ ăn lành mạnh
Đậu đen, đậu xanh, đậu lăng cung cấp protein và chất xơ, giúp duy trì năng lượng ổn định và hạn chế táo bón. Tổng lượng chất xơ mỗi ngày nên duy trì khoảng 20–35g để không ảnh hưởng đến việc hấp thu thuốc.
Người suy giáp nên hạn chế gì trong chế độ ăn?
Người thiếu hormone tuyến giáp không cần kiêng khem quá mức, nhưng nên sử dụng một số thực phẩm một cách hợp lý:
- Thực phẩm chế biến sẵn: đồ ăn nhanh, bánh ngọt, xúc xích… vì chứa nhiều đường, muối và chất béo xấu
- Hạt kê: nếu dùng thường xuyên với lượng lớn có thể ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp
- Viên bổ sung i-ốt, selen: chỉ sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ, không tự ý dùng
Các thực phẩm chứa goitrogen như đậu nành, rau họ cải (bắp cải, bông cải xanh, cải xoăn…), một số trái cây (đào, lê, dâu tây…) không cần kiêng tuyệt đối. Người bệnh vẫn có thể ăn với lượng vừa phải, nên nấu chín thật kỹ trước khi sử dụng.
Lưu ý quan trọng khi xây dựng thực đơn cho người suy giáp
- Uống thuốc tuyến giáp khi bụng đói, trước ăn 30–60 phút
- Tránh ăn thực phẩm giàu canxi hoặc chất xơ ngay sau khi uống thuốc
- Không tự ý bổ sung vi chất khi chưa có xét nghiệm và tư vấn y tế
- Chế độ ăn cần được cá nhân hóa theo tình trạng bệnh và thể trạng từng người
Người suy giáp cần nhớ gì khi áp dụng chế độ ăn uống?
- Ngủ đủ từ 7 đến 8 tiếng mỗi ngày để hỗ trợ cân bằng nội tiết
- Ăn chậm, lắng nghe cảm giác no
- Thực hành yoga, thiền giúp giảm stress và ổn định tinh thần
- Điều chỉnh lượng carbohydrate ở mức hợp lý, tránh các chế độ ăn quá cực đoan
Yoga kết hợp nghỉ ngơi khoa học giúp giảm gánh nặng cho cơ thể khi tuyến giáp hoạt động kém.
Chế độ dinh dưỡng hợp lý không thể thay thế thuốc điều trị bệnh, nhưng lại là yếu tố quan trọng giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với tình trạng thiếu hụt hormone tuyến giáp. Việc ăn uống đa dạng, đủ đạm, kiểm soát chất xơ, vi chất hợp lý và tuân thủ đúng thời điểm dùng thuốc có thể giúp người bệnh giảm mệt mỏi, kiểm soát cân nặng và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Tuy nhiên, không có một thực đơn “chuẩn” cho tất cả người suy giáp. Mỗi người có nguyên nhân bệnh, mức độ rối loạn hormone, thể trạng và lối sống khác nhau. Vì vậy, người bệnh nên tái khám định kỳ, theo dõi xét nghiệm tuyến giáp và trao đổi với bác sĩ để được tư vấn chế độ ăn phù hợp, thay vì tự ý kiêng khem hoặc bổ sung vi chất theo cảm tính.
