Nhiều phụ nữ khi đi siêu âm hoặc chụp nhũ ảnh nhận kết quả bướu sợi tuyến BI-RADS 3 thường cảm thấy hoang mang vì lo sợ ung thư vú. Thực tế, đây là nhóm tổn thương có khả năng lành tính rất cao và đa số chỉ cần theo dõi định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ bướu sợi tuyến BI-RADS 3 là gì, việc theo dõi như thế nào.
BI-RADS là gì trong chẩn đoán hình ảnh vú?
BI-RADS (Breast Imaging Reporting and Data System) là hệ thống phân loại chuẩn được sử dụng trong siêu âm vú và nhũ ảnh nhằm:
- Chuẩn hóa cách đọc và trả kết quả
- Ước tính nguy cơ ung thư vú
- Hỗ trợ bác sĩ định hướng xử trí và theo dõi
Phân loại BI-RADS gồm các mức từ 0 đến 6, mỗi mức phản ánh một mức độ nguy cơ khác nhau.
Bảng phân loại BI-RADS từ 0 đến 6
- BI-RADS 0: Chưa đủ dữ kiện, cần làm thêm xét nghiệm
- BI-RADS 1: Mô vú bình thường
- BI-RADS 2:Khối tổn thương lành tính
- BI-RADS 3: Tổn thương nhiều khả năng lành tính (tỷ lệ ác tính <2%), cần theo dõi
- BI-RADS 4: Nghi ngờ ác tính, cần sinh thiết
- 4A: 2–10%
- 4B: 10–50%
- 4C: 50–95%
- BI-RADS 5: Rất nghi ngờ ác tính (>95%)
- BI-RADS 6: Ung thư đã được xác định bằng giải phẫu bệnh
Trong đó, u xơ tuyến vú BI-RADS 3 là tổn thương khá thường gặp ở phụ nữ trẻ.
Hầu hết các trường hợp bướu sợi tuyến BI-RADS 3 là tổn thương lành, tỷ lệ nghi ngờ ung thư rất thấp (<2%)
Chẩn đoán bướu sợi tuyến BI-RADS 3 là gì?
Khi một khối u vú được xếp vào nhóm BI-RADS 3, điều đó cho thấy trên hình ảnh học có một vài đặc điểm cần lưu ý, nhưng cấu trúc của khối u vẫn chủ yếu gợi ý tính chất lành tính. Tỷ lệ nguy cơ ác tính ở mức này rất thấp, dưới 2%.
Với phân loại BI-RADS 3, bác sĩ thường chưa chỉ định sinh thiết ngay mà ưu tiên theo dõi định kỳ bằng siêu âm hoặc chụp nhũ ảnh để kiểm soát sự thay đổi của khối u theo thời gian.
Kết luận: đây là mức đánh giá “nhiều khả năng lành tính”, tuy nhiên người bệnh vẫn cần tái khám đúng lịch để bảo đảm phát hiện sớm nếu có bất thường phát sinh.
Nguyên nhân gây bướu sợi tuyến BI-RADS 3
Hiện chưa xác định một nguyên nhân duy nhất, nhưng bướu sợi tuyến thường liên quan đến các yếu tố sau:
1. Tác động của hormone estrogen
- Nhạy cảm hormon ở phụ nữ trẻ
- Thường gặp ở độ tuổi 15–35
- Khối u có thể to lên khi mang thai hoặc dùng nội tiết
2. Cơ địa tuyến vú
- Mô tuyến vú đáp ứng mạnh với hormon
- Di truyền là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ.
3. Giai đoạn sinh sản
- Hay gặp trong thời kỳ còn kinh
- Ít gặp sau mãn kinh (trừ khi dùng hormon thay thế)
Những đối tượng có nguy cơ cao xuất hiện bướu sợi tuyến
Nhóm đối tượng dễ gặp tình trạng này gồm:
- Phụ nữ trẻ dưới 35 tuổi
- Người có kinh nguyệt sớm
Việc bước vào chu kỳ kinh nguyệt quá sớm có thể làm tăng khả năng xuất hiện bướu sợi tuyến
- Người dùng thuốc tránh thai sớm
- Người từng có u lành tính tuyến vú
- Người có mô vú dày
Lưu ý: Nguy cơ cao xuất hiện bướu sợi tuyến không đồng nghĩa nguy cơ cao bị ung thư vú.
Bướu sợi tuyến BI-RADS 3 có đáng lo không?
Trong siêu âm vú, tổn thương được xếp BI-RADS 3 thường gợi ý khả năng lành tính cao, điển hình là bướu sợi tuyến.
Đặc điểm siêu âm thường gặp
- Khối hình bầu dục
- Ranh giới rõ
- Hướng song song với da
- Mô tả hồi âm khá đồng nhất
- Thường không có dấu hiệu nghi ngờ ác tính
Nguy cơ ung thư vú
- Với phân loại BI-RADS 3, khả năng ác tính rất thấp, dưới 2%.
- Người có bướu sợi tuyến nhìn chung có nguy cơ ung thư vú cao hơn khoảng 2,17 lần so với người không mắc.
- Trường hợp bướu sợi tuyến phức tạp, nguy cơ này có thể tăng lên khoảng 3,1 lần.
Nhìn chung, bạn có thể khá yên tâm vì phần lớn lành tính, nhưng vẫn cần tái khám và theo dõi định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ để đảm bảo an toàn lâu dài.
Bướu sợi tuyến BI-RADS 3 cần theo dõi như thế nào?
Hướng xử trí chuẩn thường là theo dõi định kỳ:
- Sau 6 tháng: siêu âm kiểm tra lại
- Nếu ổn định: tiếp tục theo dõi mỗi 6–12 tháng trong 1–2 năm
- Nếu khối u tăng kích thước hoặc thay đổi hình thái: bác sĩ sẽ cân nhắc sinh thiết
Việc tái khám đúng hẹn là yếu tố quan trọng giúp phát hiện sớm bất thường (nếu có).
Chẩn đoán bướu sợi tuyến BI-RADS 3 như thế nào?
Quy trình đánh giá thường gồm:
1. Khám lâm sàng
- Sờ thấy khối di động
- Mật độ chắc
- Ranh giới rõ
2. Siêu âm vú (quan trọng nhất ở phụ nữ trẻ)
Hình ảnh điển hình:
- Khối bầu dục
- Bờ rõ
- Hướng song song da
- Âm tương đối đồng nhất
Nếu điển hình → thường xếp BI-RADS 3
3. Nhũ ảnh
Thường chỉ định khi:
- Phụ nữ ≥40 tuổi
- Hoặc cần thêm dữ liệu để nhận định chính xác
Tầm soát bằng nhũ ảnh giúp giảm nguy cơ bỏ sót các tổn thương nguy hiểm
4. Sinh thiết (khi có nghi ngờ)
Không phải trường hợp BI-RADS 3 nào cũng cần sinh thiết. Cần có chỉ định của bác sĩ.
Trong đa số trường hợp, bướu sợi tuyến BI-RADS 3 không nguy hiểm, nhưng việc theo dõi đúng cách vẫn đóng vai trò then chốt. Thay vì lo lắng quá mức, bạn nên duy trì tái khám đúng hẹn, lắng nghe cơ thể và trao đổi với bác sĩ khi có dấu hiệu bất thường. Chủ động hôm nay chính là cách tốt nhất để giữ gìn sức khỏe vú và sự an tâm cho tương lai.
