Phẫu thuật u vú thường được chỉ định khi phát hiện khối u tại tuyến vú, đặc biệt trong các trường hợp u lành tính gây triệu chứng, tăng kích thước nhanh, nghi ngờ ác tính hoặc cần xác định chẩn đoán mô bệnh học.
Một trong những câu hỏi được quan tâm nhiều nhất trước phẫu thuật là: Mổ u vú bao lâu thì hồi phục và khi nào có thể sinh hoạt bình thường trở lại?
Thực tế, thời gian hồi phục không giống nhau ở tất cả người bệnh. Quá trình này phụ thuộc vào:
- Phương pháp phẫu thuật
- Mức độ can thiệp vào mô tuyến
- Tính chất khối u
- Cơ địa và bệnh lý nền
- Chế độ chăm sóc hậu phẫu
Thời gian phục hồi sau điều trị ở từng người có thể nhanh chậm khác nhau, tùy vào thể trạng và nhiều yếu tố liên quan.
Mổ u vú bao lâu thì hồi phục hoàn toàn?
Với trường hợp u vú lành tính, kích thước nhỏ và được bóc tách đơn thuần, quá trình hồi phục thường diễn ra theo các mốc tham khảo sau:
- Sau 5–10 ngày: Vết mổ khô, liền da tương đối; có thể cắt chỉ (nếu dùng chỉ không tự tiêu).
- Sau 2–3 tuần: Giảm rõ đau và sưng; người bệnh có thể quay lại công việc nhẹ nếu sức khỏe ổn định.
- Sau 4–6 tuần: Mô mềm bên trong tái tạo tốt hơn; sinh hoạt gần như bình thường trong đa số trường hợp.
Tuy nhiên, nếu phẫu thuật phải cắt rộng mô tuyến vú, tạo hình lại tuyến, hoặc nạo vét hạch nách, thời gian hồi phục có thể kéo dài hơn 6 tuần.
Cần lưu ý: Vết mổ liền da không đồng nghĩa với mô sâu đã hồi phục hoàn toàn. Mô tuyến và mô dưới da cần thêm thời gian để tái cấu trúc và ổn định.
Quá trình hồi phục sau mổ u vú diễn ra như thế nào?
Giai đoạn 0–2 tuần đầu
Đây là giai đoạn viêm sinh lý và tái tạo mô sớm. Người bệnh có thể gặp:
- Đau âm ỉ hoặc căng tức vùng phẫu thuật
- Sưng nhẹ quanh vết mổ
- Bầm tím mức độ nhẹ
- Cảm giác tê hoặc giảm cảm giác tạm thời
Đây là phản ứng lành thương bình thường. Người bệnh cần:
- Dùng thuốc theo đúng đơn
- Hạn chế vận động mạnh tay cùng bên phẫu thuật
- Tái khám theo lịch hẹn
Nếu có đặt dẫn lưu, ống dẫn lưu thường được rút sau vài ngày khi lượng dịch giảm đạt tiêu chuẩn an toàn.
Giai đoạn 3–6 tuần
Từ tuần thứ ba trở đi:
- Mô bên trong tái tạo rõ hơn
- Vết mổ ổn định, sẹo bắt đầu hình thành
- Cảm giác đau giảm đáng kể
Người bệnh có thể tăng dần mức độ sinh hoạt nhưng vẫn nên tránh:
- Mang vác nặng
- Tập gym cường độ cao
- Các môn thể thao tác động mạnh vùng ngực – vai
Việc phục hồi vận động nên tiến hành từng bước và theo tư vấn của bác sĩ.
Những yếu tố ảnh hưởng đến thời gian hồi phục
1. Phương pháp phẫu thuật
- Bóc tách u đơn thuần (lumpectomy): Ít xâm lấn, bảo tồn mô tuyến → hồi phục nhanh hơn.
- Cắt rộng mô tuyến hoặc nạo hạch: Can thiệp sâu hơn → thời gian hồi phục kéo dài hơn.
- Có đặt dẫn lưu: Có thể ảnh hưởng đến thời gian vận động sớm.
2. Kích thước và bản chất khối u
- U nhỏ, lành tính → hồi phục nhanh hơn.
- Khối u lớn hoặc nghi ngờ ác tính → cần can thiệp rộng hơn, thời gian lành thương lâu hơn.
3. Cơ địa và bệnh nền
Một số tình trạng có thể làm chậm quá trình lành thương:
- Đái tháo đường
- Thiếu máu
- Rối loạn miễn dịch
- Hút thuốc lá
- Suy dinh dưỡng
- Béo phì
Một số yếu tố như thừa cân, béo phì có thể khiến vết mổ sau phẫu thuật u vú hồi phục chậm hơn.
Người trẻ, không bệnh mạn tính thường hồi phục nhanh và ít biến chứng hơn.
Thời gian hồi phục có khác nhau giữa u lành tính và ung thư vú không?
Trong đa số trường hợp u lành tính, phẫu thuật thường giới hạn ở việc bóc tách khối u nên thời gian hồi phục tương đối nhanh.
Ngược lại, nếu tổn thương nghi ngờ ác tính hoặc cần cắt rộng mô tuyến, thời gian lành thương có thể kéo dài hơn. Một số trường hợp cần điều trị bổ sung sau mổ sẽ có kế hoạch theo dõi riêng, tùy vào tình trạng cụ thể.
Xem thêm: 9 Lầm tưởng sai về ung thư vú khiến người bệnh lo lắng khi điều trị
Vì vậy, thời gian hồi phục luôn mang tính cá thể hóa và cần được đánh giá dựa trên từng người bệnh.
Bao lâu có thể làm việc và vận động trở lại?
- Sau 2–3 tuần: Có thể làm việc văn phòng hoặc công việc nhẹ nếu sức khỏe ổn định.
- Sau 4–6 tuần: Phần lớn trường hợp u lành tính có thể sinh hoạt gần như bình thường.
- Hoạt động thể lực mạnh: Cần được bác sĩ đánh giá trước khi quay lại.
Cách chăm sóc giúp nhanh hồi phục và hạn chế biến chứng
Chăm sóc vết mổ
- Giữ vết mổ sạch, khô
- Thay băng theo hướng dẫn
- Không tự ý bôi thuốc dân gian hoặc sản phẩm không rõ nguồn gốc
- Theo dõi dấu hiệu nhiễm trùng
Dấu hiệu cần đi khám sớm:
- Đau tăng dần
- Sưng nóng đỏ lan rộng
- Chảy dịch mủ hoặc dịch hôi
- Sốt ≥ 38°C
Chế độ dinh dưỡng hỗ trợ lành thương
Cơ thể cần đủ năng lượng và protein để tái tạo mô.
Nên bổ sung:
- Thịt nạc, cá, trứng, đậu
- Rau xanh, trái cây tươi
- Thực phẩm giàu vitamin C, kẽm, sắt
Để mô tổn thương được tái tạo hiệu quả, cơ thể cần đảm bảo đủ năng lượng và chất đạm.
Nên hạn chế:
- Rượu bia
- Thuốc lá
- Thực phẩm nhiều dầu mỡ, chế biến sẵn
Protein và vi chất đóng vai trò quan trọng trong tổng hợp collagen và làm lành vết thương.
Vận động đúng thời điểm
- 1–2 tuần đầu: Nghỉ ngơi tương đối, tránh nâng tay cao quá mức
- Sau đó: Tập vận động vai – tay nhẹ nhàng để tránh cứng khớp
- Tăng dần cường độ theo hướng dẫn
Vận động quá sớm có thể gây tụ dịch, tách mép vết mổ hoặc giãn sẹo.
Kết luận
Mổ u vú bao lâu thì hồi phục phụ thuộc vào phương pháp phẫu thuật, đặc điểm khối u, cơ địa và chế độ chăm sóc sau mổ.
Trong đa số trường hợp u lành tính được phẫu thuật bảo tồn đúng kỹ thuật, người bệnh có thể hồi phục tốt trong khoảng 4–6 tuần.
Tuân thủ hướng dẫn điều trị, tái khám đúng hẹn và theo dõi sát các dấu hiệu bất thường là yếu tố quan trọng giúp quá trình hồi phục diễn ra an toàn và hạn chế biến chứng lâu dài.
